Włochy – kraj, w którym rano wypijesz najlepsze espresso, w południe zachwycisz się liczącym dwa tysiące lat Koloseum, a wieczorem będziesz delektować się najlepszą pizzą na świecie z widokiem na zachód słońca nad morzem. La dolce vita (czyli słodkie życie) poczujesz tu na każdym kroku – w chaotycznych uliczkach Rzymu, na romantycznych kanałach Wenecji i w skąpanych w słońcu winnicach Toskanii.
Przygotowaliśmy dla Was przegląd kultowych zabytków i miejsc, które we Włoszech po prostu warto zobaczyć!
Zabytki Włoch – mapa miejsc, które warto zobaczyć we Włoszech
1. Koloseum (Rzym)
Koloseum, pierwotnie Amfiteatr Flawiuszów, to największy amfiteatr, jaki kiedykolwiek zbudowano, i jeden z najbardziej ikonicznych symboli Rzymu. Budowę rozpoczęto za panowania cesarza Wespazjana w 72 r. n.e., a ukończono w 80 r. n.e. za jego następcy, Tytusa. Ten ogromny stadion gościł walki gladiatorów, publiczne widowiska, polowania na zwierzęta oraz rekonstrukcje słynnych bitew dla dziesiątek tysięcy widzów.
Praktyczne wskazówki: Zarezerwuj bilety online z dużym wyprzedzeniem, aby uniknąć ekstremalnie długich kolejek. Bilet łączony obejmuje również Forum Romanum i Palatyn.
Wejście i godziny otwarcia: Otwarte codziennie, godziny otwarcia różnią się w zależności od sezonu (zwykle od 8:30 do godziny przed zachodem słońca). Bilety zdecydowanie kup wcześniej, inaczej czekają Cię długie kolejki.
2. Forum Romanum (Rzym)
Forum Romanum przez stulecia było centrum codziennego życia w starożytnym Rzymie. To tutaj odbywały się triumfalne pochody, wybory, publiczne przemówienia i działalność handlowa. Dziś jest to rozległe stanowisko archeologiczne z ruinami, obejmujące pozostałości świątyń, bazylik i budynków administracyjnych.
Praktyczne wskazówki: Na zwiedzanie zarezerwuj kilka godzin i załóż wygodne buty. Teren jest rozległy, a nawierzchnia nierówna.
Wejście i godziny otwarcia: Wejście jest wliczone w bilet łączony z Koloseum. Godziny otwarcia są takie same jak w Koloseum.
3. Panteon (Rzym)
Panteon to jedna z najlepiej zachowanych starożytnych świątyń rzymskich. Pierwotnie został zbudowany jako świątynia wszystkich bogów. Jego najbardziej charakterystycznym elementem jest niezwykła kopuła z otworem pośrodku (oculus), która do dziś pozostaje największą niezbrojoną betonową kopułą na świecie. Od VII wieku pełni funkcję kościoła katolickiego.
Praktyczne wskazówki: Pamiętajcie o odpowiednim stroju (zakryte ramiona i kolana).
Wstęp i godziny otwarcia: Otwarte codziennie, ale godziny otwarcia mogą być ograniczone podczas nabożeństw.
Jeśli wybieracie się do Rzymu, przeczytajcie: 45 najpiękniejszych miejsc, które warto zobaczyć w Rzymie
4. Fontanna di Trevi (Rzym)
Fontanna di Trevi to największa i najbardziej znana barokowa fontanna w Rzymie. Według legendy ten, kto wrzuci do niej monetę (prawą ręką przez lewe ramię), zapewni sobie powrót do Wiecznego Miasta. Fontanna jest arcydziełem rzeźby i architektury, przedstawiającym boga Oceana na rydwanie ciągniętym przez morskie konie.
Praktyczne wskazówki: Najlepszy czas na wizytę to wczesny poranek albo późny wieczór, kiedy jest tu mniej ludzi. Uważajcie na kieszonkowców.
5. Schody Hiszpańskie (Rzym)
Monumentalne schody ze 135 stopniami łączą plac Piazza di Spagna z kościołem Trinità dei Monti. To popularne miejsce spotkań i odpoczynku. Wiosną schody bywają ozdobione azaliami, co tworzy naprawdę piękny widok.
Praktyczne wskazówki: Od 2019 roku na schodach obowiązuje zakaz siedzenia. To świetne miejsce na zdjęcia, zwłaszcza o wschodzie albo zachodzie słońca.
6. Muzea Watykańskie i Kaplica Sykstyńska (Watykan)
Muzea Watykańskie kryją jedną z największych i najcenniejszych kolekcji sztuki na świecie, gromadzoną przez papieży przez stulecia. Najważniejszym punktem zwiedzania jest Kaplica Sykstyńska z zapierającymi dech w piersiach freskami Michała Anioła, w tym słynnym „Stworzeniem Adama” i „Sądem Ostatecznym”.
Praktyczne wskazówki: Rezerwacja biletów online to absolutna konieczność, jeśli nie chcecie spędzić godzin w kolejce. Na zwiedzanie zarezerwujcie co najmniej 3–4 godziny.
Wstęp i godziny otwarcia: Otwarte od poniedziałku do soboty. Godziny otwarcia mogą się różnić, dlatego sprawdźcie je na oficjalnej stronie.
7. Bazylika św. Piotra (Watykan)
Największy kościół na świecie i centrum Kościoła katolickiego. To arcydzieło architektury renesansowej i barokowej, przy którego projekcie pracowali tacy artyści jak Bramante, Michelangelo i Bernini. Możecie podziwiać Pietę Michała Anioła i wejść na szczyt kopuły, skąd roztacza się niesamowity widok na Plac św. Piotra i Rzym.
Praktyczne wskazówki: Wejście do bazyliki jest bezpłatne, ale trzeba przejść kontrolę bezpieczeństwa, przy której mogą tworzyć się długie kolejki. Obowiązuje surowy dress code (zakryte ramiona, kolana i brzuch).
Wejście i godziny otwarcia: Otwarte codziennie. Godziny otwarcia różnią się dla bazyliki i kopuły.
Wskazówki dotyczące noclegów w Rzymie
Jeśli chcecie poczuć prawdziwy klimat historycznego centrum i mieć wszystko pod ręką, sprawdźcie:
Jeśli z kolei szukacie cool dzielnicy z bohemską i żywą atmosferą, wybierzcie Monti:
8. Krzywa Wieża w Pizie
Słynna na całym świecie dzwonnica (kampanila) katedry w Pizie zasłynęła dzięki swojemu niezamierzonemu przechyleniu. Jej budowa rozpoczęła się w XII wieku, ale z powodu niestabilnego podłoża niemal od razu zaczęła się pochylać. Po szeroko zakrojonej stabilizacji pod koniec XX wieku ta ikona, będąca częścią Placu Cudów (UNESCO), znów jest bezpiecznie dostępna i oferuje wyjątkowe wrażenia podczas wejścia na jej szczyt.
Praktyczne wskazówki: Liczba odwiedzających jest ściśle ograniczona, dlatego konieczna jest wcześniejsza rezerwacja biletów online z dużym wyprzedzeniem. Wstęp nie jest dozwolony dla dzieci poniżej 8 lat, a cały bagaż trzeba wcześniej zostawić w przechowalni.
Wejście i godziny otwarcia: Godziny otwarcia różnią się w zależności od pory roku, a w miesiącach letnich bywają wydłużone aż do godzin wieczornych. Wejście jest możliwe wyłącznie w konkretnym przedziale czasowym podanym na bilecie.
9. Galeria Uffizi (Florencja)
Galeria Uffizi to jedno z najstarszych i najważniejszych muzeów sztuki na świecie. Znajduje się tu wyjątkowa kolekcja sztuki renesansowej, w tym dzieła Botticellego („Narodziny Wenus”), Leonarda da Vinci, Michała Anioła i Rafaela.
Praktyczne wskazówki: Wcześniejsza rezerwacja biletów jest kluczowa, aby uniknąć wielogodzinnych kolejek.
Wejście i godziny otwarcia: Otwarte od wtorku do niedzieli. Zaleca się sprawdzenie aktualnych godzin otwarcia.
10. Ponte Vecchio (Florencja)
„Stary Most” to średniowieczny kamienny most nad rzeką Arno, znany z wybudowanych na nim sklepików. Dawniej działali tu rzeźnicy, ale dziś znajdziecie przede wszystkim sklepy jubilerskie i z pamiątkami. To jedyny most we Florencji, który przetrwał II wojnę światową.
Praktyczne wskazówki: Most często bywa zatłoczony. Po najlepsze zdjęcia wybierzcie się na sąsiedni most Ponte Santa Trinita.
Wejście i godziny otwarcia: Dostępny bezpłatnie przez całą dobę.
Jeśli wybieracie się do Florencji, koniecznie przeczytajcie nasz przewodnik: Co zobaczyć we Florencji: 15 najpiękniejszych zabytków + mapa
11. Pałac Dożów (Wenecja)
Ten wspaniały gotycki pałac przez stulecia był sercem politycznej władzy Republiki Weneckiej. Pełnił funkcję siedziby doży, rządu oraz sądu. Zwiedzający mogą podziwiać przepiękne sale, dzieła sztuki, a także przejść słynnym Mostem Westchnień do dawnego więzienia.
Praktyczne wskazówki: Kup bilet łączony do muzeów przy placu św. Marka. Warto rozważyć zwiedzanie „Secret Itineraries”, które daje dostęp do ukrytych części pałacu.
Wstęp i godziny otwarcia: Otwarte codziennie, zaleca się sprawdzić sezonowe godziny otwarcia.
12. Most Rialto (Wenecja)
Najstarszy i najbardziej znany z czterech mostów nad Canal Grande. Obecny kamienny most ukończono pod koniec XVI wieku i jest on architektoniczną ikoną Wenecji. Na moście i w jego okolicy znajduje się wiele sklepów oraz tętniący życiem targ.
Praktyczne wskazówki: Most jest bardzo oblegany. Jeśli chcesz spokojniejszego zwiedzania i ładnych zdjęć, przyjdź wcześnie rano.
Wstęp i godziny otwarcia: Dostępny bezpłatnie przez całą dobę.
13. Plac św. Marka (Wenecja)
Główny plac publiczny w Wenecji, podobno nazwany przez Napoleona „najpiękniejszym salonem Europy”. Otaczają go najważniejsze zabytki miasta: Bazylika św. Marka, Pałac Dożów oraz dzwonnica, czyli Kampanila.
Praktyczne wskazówki: Kawa w kawiarniach na placu jest bardzo droga. Uważaj na gołębie oraz na „acqua alta” (wysoką wodę), kiedy plac może zostać zalany.
14. Katedra Narodzenia Najświętszej Maryi Panny (Mediolan)
Katedra w Mediolanie to jedna z największych i najbardziej imponujących gotyckich katedr na świecie. Jej budowa trwała niemal sześć stuleci. Słynie z tysięcy rzeźb, gargulców i wieżyczek. Największą atrakcją wizyty jest spacer po dachu z niesamowitymi widokami na miasto.
Praktyczne wskazówki: Kup bilet obejmujący wejście do katedry, na dach (windą lub schodami) oraz do muzeum. Pamiętaj o odpowiednim stroju.
Wstęp i godziny otwarcia: Otwarte codziennie. Godziny mogą się różnić w zależności od części kompleksu.
15. Ostatnia Wieczerza (Mediolan)
Słynne malowidło ścienne Leonarda da Vinci znajduje się w refektarzu klasztoru Santa Maria delle Grazie. Przedstawia pełną emocji scenę Ostatniej Wieczerzy Jezusa z apostołami. Ze względu na delikatny stan dzieła dostęp jest ściśle regulowany.
Praktyczne wskazówki: Bilety trzeba rezerwować z kilkumiesięcznym wyprzedzeniem. Zwiedzanie jest ograniczone czasowo do 15 minut.
Wstęp i godziny otwarcia: Otwarte od wtorku do niedzieli. Rezerwacja jest obowiązkowa.
16. Arena w Weronie
Ten doskonale zachowany rzymski amfiteatr z I wieku n.e. jest trzecim co do wielkości obiektem tego typu. Dziś słynie na całym świecie z widowiskowych przedstawień operowych, które latem odbywają się tutaj pod gołym niebem.
Praktyczne wskazówki: Jeśli wybierasz się na operę, zarezerwuj bilety z wyprzedzeniem. Poza sezonem operowym arena jest również dostępna do zwiedzania.
Wstęp i godziny otwarcia: Otwarte codziennie (jeśli nie odbywa się przedstawienie). Godziny otwarcia mogą się różnić.
17. Dom Julii (Werona)
Choć historia Romea i Julii jest fikcyjna, Werona przyjęła ją jako część swojej tożsamości. XIII-wieczny dom z niewielkim balkonem prezentowany jest jako dom Kapuletów i przyciąga zakochane pary z całego świata. Na dziedzińcu stoi brązowy posąg Julii.
Praktyczne wskazówki: Dziedziniec jest dostępny bezpłatnie i często bywa zatłoczony. Wstęp do domu jest płatny. Wiele osób wierzy, że dotknięcie prawej piersi posągu Julii przynosi szczęście w miłości.
Wstęp i godziny otwarcia: Dom jest otwarty codziennie, z wyjątkiem poniedziałkowego przedpołudnia.
18. Cinque Terre
Cinque Terre (Pięć Ziem) to spektakularny odcinek wybrzeża Riwiery Włoskiej, który tworzy pięć malowniczych, kolorowych wiosek: Monterosso al Mare, Vernazza, Corniglia, Manarola i Riomaggiore. Wioski są malowniczo położone na klifach nad morzem i połączone szlakami pieszymi.
Praktyczne wskazówki: Najlepszym sposobem przemieszczania się między wioskami jest pociąg lub łódź. Szlaki piesze mogą być wymagające. Aby wejść na niektóre trasy, trzeba kupić Cinque Terre Card.
Wstęp i godziny otwarcia: Wioski są dostępne bezpłatnie. Na szlaki piesze i pociąg polecana jest Cinque Terre Card.
19. Wybrzeże Amalfi
Jeden z najpiękniejszych odcinków wybrzeża na świecie, wpisany na listę UNESCO. Słynie z dramatycznych klifów, w które wkomponowane są malownicze miasteczka, takie jak Positano, Amalfi i Ravello, oraz krętych dróg z zapierającymi dech w piersiach widokami.
Praktyczne wskazówki: W szczycie sezonu ruch jest bardzo duży. Warto rozważyć korzystanie z promów między miasteczkami — często jest to szybsze rozwiązanie, a przy okazji oferuje piękne widoki od strony morza.
20. Wyspa Capri
Urokliwa wyspa w Zatoce Neapolitańskiej, która była popularnym kurortem już w czasach rzymskich cesarzy. Znana jest z luksusowych hoteli, butików, pięknych ogrodów i atrakcji przyrodniczych, takich jak słynna Błękitna Grota (Grotta Azzurra).
Praktyczne wskazówki: Na wyspę dostaniecie się promem z Neapolu lub Sorrento. Z portu Marina Grande do miasta Capri można wjechać kolejką linową.
Bilety i godziny otwarcia: Wstęp do Błękitnej Groty jest płatny i zależy od warunków pogodowych.
21. Wezuwiusz
Jedyny aktywny wulkan na kontynencie europejskim, wznoszący się nad Zatoką Neapolitańską. Jest niesławnie znany z erupcji w 79 r. n.e., która zniszczyła Pompeje i Herkulanum. Dziś można wejść aż na krawędź krateru.
Praktyczne wskazówki: Podejście do krateru zajmuje około 20–30 minut marszu pod górę po nieutwardzonej ścieżce. Załóżcie solidne buty i przygotujcie się na zmienną pogodę.
Bilety i godziny otwarcia: Wstęp do parku narodowego jest płatny. Godziny otwarcia różnią się w zależności od sezonu.
22. Pompeje
To starożytne rzymskie miasto, pogrzebane w 79 r. n.e. pod warstwą popiołu wulkanicznego, jest niczym kapsuła czasu. Spacer jego ulicami, między ruinami willi, świątyń, łaźni i amfiteatru, daje wyjątkowy i poruszający wgląd w codzienne życie w Imperium Rzymskim. Gipsowe odlewy ciał ofiar, uchwyconych w ich ostatnich chwilach, są cichym świadectwem siły natury i kruchości życia.
Praktyczne wskazówki: Teren jest ogromny, więc na zwiedzanie zarezerwujcie co najmniej 4–5 godzin. Nie zapomnijcie o wygodnych butach, zapasie wody i ochronie przed słońcem, bo cienia jest tu niewiele. Przy wejściu weźcie mapę — bardzo ułatwia orientację.
Bilety i godziny otwarcia: Otwarte codziennie z wyjątkiem 1 stycznia, 1 maja i 25 grudnia. Godziny otwarcia różnią się w zależności od sezonu (zwykle latem od 9:00 do 19:30, z ostatnim wejściem o 18:00). Bilet wraz z audioprzewodnikiem kupicie tutaj.
23. Narodowe Muzeum Archeologiczne (Neapol)
To muzeum mieści jedną z najważniejszych kolekcji zabytków antyku grecko-rzymskiego na świecie. Większość eksponatów pochodzi z Pompejów i Herkulanum, w tym freski, mozaiki, rzeźby oraz przedmioty codziennego użytku, które dają niezwykły wgląd w życie w I wieku.
Praktyczne wskazówki: Najlepiej odwiedzić muzeum po zwiedzaniu Pompejów, aby lepiej zrozumieć kontekst. Muzeum jest rozległe, więc zarezerwujcie sobie co najmniej 3 godziny.
Wstęp i godziny otwarcia: Otwarte codziennie z wyjątkiem wtorku.
24. Dolina Świątyń (Agrigento, Sycylia)
Imponujący park archeologiczny, w którym znajdują się najlepiej zachowane starożytne świątynie greckie poza Grecją. Można tu zobaczyć osiem świątyń zbudowanych w V wieku p.n.e., z których najsłynniejsza to Świątynia Zgody (Tempio della Concordia), zachowana niemal w nienaruszonym stanie.
Praktyczne wskazówki: Park jest bardzo rozległy i oferuje niewiele cienia. Najlepiej odwiedzić go wcześnie rano albo późnym popołudniem. Warto rozważyć zakup biletu łączonego z muzeum archeologicznym.
Wstęp i godziny otwarcia: Otwarte codziennie, latem godziny otwarcia są zwykle wydłużone do godzin wieczornych.
25. Etna (Sycylia)
Najwyższy i najbardziej aktywny wulkan w Europie, dominujący nad wschodnim wybrzeżem Sycylii. Jego częste, choć zazwyczaj łagodne erupcje nieustannie zmieniają tutejszy krajobraz. Turyści mogą wjechać kolejką linową i pojazdami terenowymi w pobliże kraterów szczytowych.
Praktyczne wskazówki: Nawet latem na szczycie może być chłodno i wietrznie, dlatego zabierzcie ciepłe ubranie i solidne buty. Do wejścia w najwyższe partie wulkanu konieczny jest towarzyszący przewodnik górski.
Wstęp i godziny otwarcia: Dostęp do dolnych kraterów jest bezpłatny. Kolejka linowa i pojazdy terenowe są płatne, a ich kursowanie zależy od pogody oraz aktywności wulkanicznej.
Wybieracie się na Etnę na własną rękę? Przeczytajcie: Wulkan Etna: porady i wskazówki dotyczące wejścia – wszystko, co musicie wiedzieć
26. Teatr grecki w Taorminie (Sycylia)
Starożytny teatr grecki, który później został przebudowany przez Rzymian. Słynie z doskonałej akustyki, a przede wszystkim z zapierającego dech w piersiach panoramicznego widoku na morze i wulkan Etna, które tworzą jego naturalną scenografię.
Praktyczne wskazówki: Odwiedźcie teatr wcześnie rano, aby uniknąć tłumów i południowego upału. Wieczorami często odbywają się tu koncerty i spektakle.
Wstęp i godziny otwarcia: Otwarte codziennie. Godziny otwarcia różnią się w zależności od sezonu.
27. Sassi di Matera
Sassi („Kamienie”) to historyczna dzielnica miasta Matera, którą tworzy kompleks jaskiniowych domostw wykutych w skale. Ten obszar, uznawany za jedno z najstarszych nieprzerwanie zamieszkanych miejsc na świecie, dawniej był symbolem biedy, a dziś — po rewitalizacji — jest fascynującą atrakcją turystyczną wpisaną na listę UNESCO.
Praktyczne wskazówki: Teren jest stromy i pełen schodów, dlatego załóż wygodne buty. Odwiedź jedną z „casa grotta” (urządzonych jaskiniowych domów), aby zobaczyć, jak wyglądało tu dawne życie.
Wstęp i godziny otwarcia: Cały obszar jest dostępny bezpłatnie. Wejścia do poszczególnych kościołów skalnych lub domów-muzeów są płatne.
28. Alberobello (Apulia)
Miasteczko słynące z wyjątkowych domków zwanych „trulli”. To niewielkie białe domy zbudowane z kamienia bez użycia zaprawy, z charakterystycznymi stożkowymi dachami. Dwie dzielnice, Rione Monti i Aia Piccola, są nimi całkowicie wypełnione i tworzą bajkową scenerię wpisaną na listę UNESCO.
Praktyczne wskazówki: Rione Monti jest bardziej turystyczna, z licznymi sklepami i restauracjami, natomiast Aia Piccola to spokojniejsza i bardziej autentyczna dzielnica mieszkalna.
Wstęp i godziny otwarcia: Niektóre trulli pełnią funkcję muzeów i wstęp do nich jest płatny.
29. Bazylika św. Franciszka z Asyżu
Jedno z najważniejszych chrześcijańskich miejsc pielgrzymkowych we Włoszech i arcydzieło średniowiecznej architektury. Bazylika składa się z dwóch kościołów zbudowanych jeden nad drugim — Dolnego i Górnego. To tutaj pochowany jest św. Franciszek, a wnętrza zdobią słynne cykle fresków, przede wszystkim autorstwa Giotta w Bazylice Górnej.
Praktyczne wskazówki: Przestrzegaj surowego dress code’u (zakryte ramiona i kolana) oraz zachowaj ciszę — to ważne miejsce religijne. Fotografowanie wewnątrz jest zabronione.
Wstęp i godziny otwarcia: Wstęp jest bezpłatny. Otwarte codziennie, ale bazylika może być zamknięta podczas nabożeństw.
30. Piazza del Campo (Siena)
Jeden z największych i najpiękniejszych średniowiecznych placów w Europie, znany z wyjątkowego kształtu przypominającego muszlę. To serce Sieny, gdzie dwa razy w roku odbywa się słynny wyścig konny Palio di Siena. Plac otaczają pałace, a nad całością dominuje wieża Torre del Mangia.
Praktyczne wskazówki: To idealne miejsce na odpoczynek i obserwowanie miejskiego życia. Wejdź na wieżę Torre del Mangia, aby podziwiać wspaniały widok na plac i całe miasto.
Wstęp i godziny otwarcia: Plac jest dostępny bezpłatnie. Wejście na wieżę jest płatne.
31. Katedra w Sienie
Arcydzieło włoskiej architektury gotyckiej. Fasada z białego, zielonego i czerwonego marmuru zachwyca, ale wnętrze robi jeszcze większe wrażenie. Najbardziej charakterystycznym elementem jest unikatowa marmurowa posadzka mozaikowa, przedstawiająca sceny biblijne i historyczne.
Praktyczne wskazówki: Kupcie bilet łączony „Opa Si Pass”, który obejmuje wejście do katedry, Biblioteki Piccolominich, baptysterium oraz na punkt widokowy „Panorama del Duomo”.
Wstęp i godziny otwarcia: Otwarte codziennie, godziny otwarcia różnią się w zależności od sezonu.
32. San Gimignano
„Średniowieczny Manhattan” Toskanii, słynący z panoramy tworzonej przez zachowane średniowieczne wieże rodowe. W czasach największej świetności stało ich tu ponad 70, dziś pozostało 14. Miasto zachowało swój feudalny klimat i znajduje się na liście UNESCO.
Praktyczne wskazówki: Miasteczko jest niewielkie, ale bardzo popularne. Warto przejść się także poza głównymi uliczkami i wejść na Torre Grossa, najwyższą wieżę, skąd roztacza się najlepszy widok.
Wstęp i godziny otwarcia: Miasto jest ogólnodostępne. Wejście na wieżę i do muzeów jest płatne.
33. Jezioro Como
Trzecie co do wielkości jezioro we Włoszech, uważane za jedno z najpiękniejszych w Europie. Ma charakterystyczny kształt odwróconej litery „Y”. Jego brzegi zdobią okazałe wille z przepięknymi ogrodami oraz malownicze miasteczka, takie jak Bellagio, Varenna i Como.
Praktyczne wskazówki: Najlepszym sposobem na odkrywanie jeziora są promy, które łączą poszczególne miejscowości. Rozważcie wizytę w jednej z historycznych willi, takich jak Villa Carlotta lub Villa del Balbianello.
Wstęp i godziny otwarcia: Jezioro i miasteczka są ogólnodostępne. Wstęp do willi i ogrodów jest płatny.
34. Jezioro Garda
Największe jezioro we Włoszech, oferujące bardzo różnorodny krajobraz – od gór na północy po łagodne wzgórza na południu. To popularny kierunek dla miłośników sportów wodnych, jazdy na rowerze i rodzinnych wakacji. Znajdziecie tu wiele urokliwych miasteczek, takich jak Sirmione, Malcesine i Riva del Garda.
Praktyczne wskazówki: Wjedźcie kolejką linową z Malcesine na Monte Baldo, aby podziwiać spektakularne widoki. Odwiedźcie też zamek Scaligero w Sirmione.
Wstęp i godziny otwarcia: Jezioro i miasteczka są ogólnodostępne. Wejścia do zamków, kolejki linowe i parki rozrywki są płatne.
35. Castel del Monte (Apulia)
Unikalny i tajemniczy zamek z XIII wieku, zbudowany przez cesarza Fryderyka II. Ma idealnie ośmiokątny plan z ośmioma ośmiokątnymi wieżami w każdym rogu. Przeznaczenie budowli nie jest do końca jasne – mogła być pałacykiem myśliwskim, obserwatorium albo miejscem o znaczeniu symbolicznym. Obiekt znajduje się na liście UNESCO.
Praktyczne wskazówki: Zamek stoi samotnie na wzgórzu, dlatego świetnie widać go już z daleka. Wnętrze jest dość surowe, a największą atrakcją jest sama architektura i jej symetria.
Wstęp i godziny otwarcia: Otwarte codziennie. Warto sprawdzić aktualne godziny otwarcia przed wizytą.
36. Pałac Królewski w Casercie
Imponujący barokowy pałac, który swoją skalą i przepychem miał konkurować z Wersalem. Został zbudowany w XVIII wieku dla burbońskich królów Neapolu. Oprócz wystawnych wnętrz z ponad 1200 pomieszczeniami pałac słynie przede wszystkim z ogromnego parku z kaskadą fontann i ogrodem angielskim.
Praktyczne wskazówki: Park jest naprawdę ogromny. Rozważ wypożyczenie roweru albo skorzystanie z autobusu wahadłowego, aby dotrzeć do Wielkiej Kaskady na jego końcu.
Wstęp i godziny otwarcia: Otwarte codziennie oprócz wtorków. Park i pałac mają nieco inne godziny otwarcia.
37. Herkulanum
Starożytne rzymskie miasto, które podobnie jak Pompeje zostało zniszczone przez wybuch Wezuwiusza w 79 roku n.e. Uderzył w nie przepływ piroklastyczny, który zakonserwował je inaczej niż popiół w Pompejach. Dzięki temu zachowały się tu materiały organiczne, takie jak drewno i papirus, a nawet dwupiętrowe budynki.
Praktyczne wskazówki: Herkulanum jest mniejsze i bardziej kompaktowe niż Pompeje, a przy tym często lepiej zachowane. Można je wygodnie zwiedzić w 2–3 godziny.
Wstęp i godziny otwarcia: Otwarte codziennie. Godziny otwarcia różnią się w zależności od sezonu.
38. Paestum
Stanowisko archeologiczne na południe od Neapolu, gdzie znajdują się trzy wyjątkowo dobrze zachowane starożytne greckie świątynie z VI i V wieku p.n.e. Świątynie poświęcone Herze i Atenie należą do najlepszych przykładów architektury doryckiej na świecie. Częścią kompleksu jest także muzeum z ważnymi znaleziskami.
Praktyczne wskazówki: Najpierw odwiedź muzeum, aby lepiej zrozumieć historię tego miejsca, a dopiero potem same świątynie. Wieczorem świątynie bywają pięknie oświetlone.
Wstęp i godziny otwarcia: Otwarte codziennie.
39. Galeria Borghese (Rzym)
Ta galeria, mieszcząca się w eleganckiej willi z XVII wieku, kryje jedną z najlepszych prywatnych kolekcji sztuki na świecie. Słynie przede wszystkim z mistrzowskich rzeźb Giana Lorenza Berniniego (np. „Apollo i Dafne”) oraz obrazów Caravaggia.
Praktyczne wskazówki: Wejście jest ściśle regulowane i możliwe tylko w dwugodzinnych przedziałach czasowych. Rezerwacja z kilkudniowym, a najlepiej nawet tygodniowym wyprzedzeniem jest absolutnie konieczna.
Wstęp i godziny otwarcia: Otwarte od wtorku do niedzieli. Rezerwacja obowiązkowa.
40. Zamek Świętego Anioła (Rzym)
Pierwotnie zbudowany jako mauzoleum dla rzymskiego cesarza Hadriana i jego rodziny. Na przestrzeni wieków został przebudowany na papieską twierdzę i rezydencję, połączoną z Watykanem tajnym korytarzem Passetto di Borgo. Dziś pełni funkcję muzeum. Z jego szczytu roztacza się piękny widok na Rzym i Most Świętego Anioła.
Praktyczne wskazówki: Zamek ma kilka poziomów i skomplikowany system korytarzy. Zwiedzanie prowadzi przez historię od starożytności po renesans.
Wstęp i godziny otwarcia: Otwarte codziennie.
41. Bazylika św. Marka (Wenecja)
Główny kościół Wenecji i wspaniały przykład architektury bizantyjskiej na Zachodzie. Jej wnętrze olśniewa złotymi mozaikami o powierzchni ponad 8000 m², przedstawiającymi historie biblijne. Przechowywane są tu relikwie św. Marka.
Praktyczne wskazówki: Wejście do głównej części bazyliki jest bezpłatne, ale tworzą się długie kolejki. Za wstęp do muzeum, skarbca Pala d’Oro oraz na taras widokowy płaci się osobno. Pamiętajcie o odpowiednim stroju.
Wstęp i godziny otwarcia: Otwarte codziennie, ale godziny otwarcia są ograniczone podczas nabożeństw.
42. Villa d’Este (Tivoli)
Arcydzieło włoskiej renesansowej architektury ogrodowej wpisane na listę UNESCO. Willa słynie przede wszystkim ze swoich zachwycających tarasowych ogrodów, w których znajdują się setki fontann, kaskad, wodotrysków i grot.
Praktyczne wskazówki: Tivoli znajduje się niedaleko Rzymu i jest idealnym celem na jednodniową wycieczkę. Najlepiej odwiedzić ogrody wiosną, kiedy są w pełnym rozkwicie.
Wstęp i godziny otwarcia: Otwarte codziennie oprócz poniedziałków.
43. Willa Hadriana (Tivoli)
Rozległy kompleks ruin, który w II wieku n.e. służył jako wiejska rezydencja rzymskiego cesarza Hadriana. Cesarz kazał tu zbudować pomniejszone repliki budowli i miejsc, które podziwiał podczas swoich podróży po imperium. Teren jest tak duży, że przypomina małe miasto.
Praktyczne wskazówki: Kompleks jest bardzo rozległy, na zwiedzanie zarezerwujcie sobie co najmniej 3–4 godziny. Załóżcie wygodne buty i zabierzcie odpowiedni zapas wody.
Wstęp i godziny otwarcia: Otwarte codziennie.
44. Palazzo Pitti (Florencja)
Ogromny renesansowy pałac na południowym brzegu rzeki Arno. Dawniej był siedzibą rodu Medyceuszy, a później habsbursko-lotaryńskich wielkich książąt. Dziś mieści kilka muzeów i galerii, w tym Galerię Palatyńską z dziełami Rafaela i Tycjana oraz Galerię Sztuki Nowoczesnej.
Praktyczne wskazówki: Bilet można kupić osobno do poszczególnych galerii albo jako bilet łączony z sąsiednimi Ogrodami Boboli.
Wstęp i godziny otwarcia: Otwarte od wtorku do niedzieli.
45. Ogrody Boboli (Florencja)
Historyczne ogrody za Palazzo Pitti są jednym z pierwszych i najważniejszych przykładów ogrodu włoskiego. To właściwie muzeum pod gołym niebem z antycznymi i renesansowymi rzeźbami, fontannami oraz grotami.
Praktyczne wskazówki: Ogrody są rozległe i położone na pagórkowatym terenie. Z najwyższego punktu roztacza się piękny widok na Florencję.
Wstęp i godziny otwarcia: Otwarte codziennie.
46. Basilica di Sant’Antonio (Padwa)
Potężna i architektonicznie różnorodna bazylika, będąca jednym z największych miejsc pielgrzymkowych we Włoszech. Jest poświęcona świętemu Antoniemu Padewskiemu, którego grób i relikwie znajdują się właśnie tutaj. Budowla łączy elementy romańskie, gotyckie i bizantyjskie.
Praktyczne wskazówki: W środku panuje nabożna atmosfera, dlatego zachowujcie się proszę cicho i z szacunkiem. Fotografowanie jest ograniczone.
Wstęp i godziny otwarcia: Wstęp jest bezpłatny. Otwarte codziennie.
47. Katedra w Orvieto
Jedno z największych dzieł włoskiej architektury gotyckiej. Jej fasada to olśniewająca mozaika złota, płaskorzeźb i rzeźb. Została zbudowana na pamiątkę Corporale di Bolsena – cudu, który potwierdził dogmat o transsubstancjacji.
Praktyczne wskazówki: Poświęćcie trochę czasu na dokładne obejrzenie fasady. W środku koniecznie zajrzyjcie do kaplicy San Brizio z niesamowitymi freskami Luki Signorellego, przedstawiającymi apokalipsę.
Wstęp i godziny otwarcia: Otwarte codziennie. Wstęp jest płatny.
48. Nuraghi di Barumini (Sardynia)
Su Nuraxi di Barumini to najbardziej znany i najbardziej złożony przykład „nuragów” – prehistorycznych megalitycznych budowli typowych dla Sardynii. Te kamienne wieże, wzniesione przez cywilizację nuragijską w epoce brązu, najprawdopodobniej służyły jako twierdze, domostwa lub sanktuaria.
Praktyczne wskazówki: Zwiedzanie centralnej wieży jest możliwe tylko z przewodnikiem. Załóżcie solidne buty, ponieważ teren jest nierówny, a schody strome.
Wstęp i godziny otwarcia: Otwarte codziennie. Zwiedzanie z przewodnikiem odbywa się w regularnych odstępach czasu.
49. Pałac Królewski w Turynie
Dawna siedziba dynastii sabaudzkiej, która rządziła Włochami aż do 1946 roku. Ten okazały pałac jest centrum kompleksu Muzeów Królewskich w Turynie, obejmującego także Królewską Zbrojownię, Galerię Sabaudzką i Muzeum Archeologiczne.
Praktyczne wskazówki: Kupcie jeden bilet do Muzeów Królewskich (Polo Reale), który umożliwia wejście do wszystkich części kompleksu.
Wstęp i godziny otwarcia: Otwarte od wtorku do niedzieli.
50. Mole Antonelliana (Turyn)
Wysoka, wieżowa budowla, która jest dominantą i symbolem Turynu. Pierwotnie zaprojektowano ją jako synagogę, ale dziś mieści się w niej znakomite Narodowe Muzeum Kina. Panoramiczna winda zabierze Was na taras widokowy z niesamowitym widokiem na miasto i Alpy.
Praktyczne wskazówki: Muzeum Kina jest bardzo interaktywne i ciekawe. Do windy mogą tworzyć się kolejki, zwłaszcza w weekendy.
Wstęp i godziny otwarcia: Otwarte codziennie oprócz wtorku.
51. Muzeum Egipskie (Turyn)
Najstarsze muzeum na świecie poświęcone wyłącznie cywilizacji egipskiej i drugie najważniejsze po muzeum w Kairze. Jego zbiory obejmują tysiące artefaktów, w tym posągi, sarkofagi, mumie i papirusy, które dokumentują 4000 lat historii starożytnego Egiptu.
Praktyczne wskazówki: Muzeum jest rozległe i nowocześnie zorganizowane. Na zwiedzanie zarezerwujcie co najmniej 3 godziny.
Wstęp i godziny otwarcia: Otwarte codziennie, w poniedziałki ma skrócone godziny otwarcia.
52. Villa Romana del Casale (Sycylia)
Późnorzymska willa w pobliżu miasta Piazza Armerina, słynąca z wyjątkowej kolekcji mozaik podłogowych. Te niezwykle dobrze zachowane i pełne detali mozaiki zajmują powierzchnię 3500 m² i przedstawiają sceny z mitologii, polowań oraz codziennego życia, w tym słynną scenę „dziewczyn w bikini”.
Praktyczne wskazówki: Nad mozaikami zbudowano pomosty, które umożliwiają wygodne zwiedzanie. Teren jest zadaszony, więc daje schronienie zarówno przed słońcem, jak i deszczem.
Wstęp i godziny otwarcia: Otwarte codziennie.
53. Wyspa Elba
Największa wyspa Archipelagu Toskańskiego, która zasłynęła jako miejsce pierwszego wygnania Napoleona Bonaparte. Oprócz zabytków związanych z Napoleonem Elba oferuje piękne plaże, czyste morze i górzyste wnętrze wyspy idealne do pieszych wędrówek.
Praktyczne wskazówki: Na wyspę dostaniecie się promem z Piombino. Warto odkryć różne części wyspy, bo każda ma inny charakter. Odwiedźcie rezydencje Napoleona: Villa dei Mulini i Villa San Martino.
Wstęp i godziny otwarcia: Wyspa jest ogólnodostępna. Wstęp do willi Napoleona jest płatny.
54. Sacra di San Michele (Piemont)
Starożytne opactwo zbudowane na szczycie góry Pirchiriano w Piemoncie. To mistyczne i imponujące miejsce, które podobno zainspirowało Umberta Eco do napisania powieści Imię róży, oferuje zachwycające widoki na dolinę Susa. Do głównego wejścia prowadzą strome „Schody Umarłych”.
Praktyczne wskazówki: Dojście do opactwa wymaga podejścia pieszo albo dojazdu samochodem krętą drogą. Załóżcie wygodne buty.
Wstęp i godziny otwarcia: Otwarte codziennie, ale godziny otwarcia mogą się różnić, a w południe często obowiązuje przerwa.
55. Termy Saturnia (Toskania)
Ten naturalny skarb w sercu Toskanii to jedno z najbardziej fotogenicznych miejsc we Włoszech. Kaskady Cascate del Mulino tworzy siarkowa woda termalna o temperaturze 37,5°C, która przez stulecia wyrzeźbiła w wapieniu małe naturalne baseny. Kąpiel pod gołym niebem w tych turkusowych jeziorkach z widokiem na toskański krajobraz to niezapomniane i relaksujące przeżycie.
Praktyczne wskazówki: Naturalne kaskady są dostępne za darmo przez cały rok, 24 godziny na dobę.[9] W pobliżu znajduje się płatny parking. Warto zabrać ze sobą starszy strój kąpielowy ze względu na zawartość siarki w wodzie.
Wstęp i godziny otwarcia: Dostęp bezpłatny, bez ograniczeń. W okolicy działa także luksusowy kompleks spa Terme di Saturnia z płatnym wejściem.
56. Ravenna i jej mozaiki (Emilia-Romania)
Ravenna, niegdyś stolica Cesarstwa Zachodniorzymskiego, a później centrum władzy bizantyjskiej we Włoszech, to prawdziwa skarbnica sztuki wczesnochrześcijańskiej. Miasto słynie na całym świecie z zachwycających mozaik z V i VI wieku, które zdobią ściany i sklepienia ośmiu zabytków wpisanych na listę UNESCO. Lśniące złote i kolorowe kawałki szkła w bazylice San Vitale, mauzoleum Galli Placydii czy bazylice Sant’Apollinare Nuovo opowiadają biblijne historie z niezwykłą żywiołowością i kunsztem artystycznym, który nie ma sobie równych.
Praktyczne wskazówki: Do zwiedzania większości zabytków z mozaikami najlepiej kupić bilet łączony. Miasto jest kompaktowe i łatwo zwiedza się je pieszo.
Wstęp i godziny otwarcia: Większość zabytków ma standardowe godziny otwarcia, ale warto sprawdzić je wcześniej. Bilet łączony ułatwia zwiedzanie.
57. Syrakuzy i wyspa Ortigia (Sycylia)
Syrakuzy w starożytności były jednym z najpotężniejszych i najważniejszych miast świata greckiego. Dziś miasto dzieli się na dwie główne części: nowoczesną część z parkiem archeologicznym Neapolis, gdzie znajduje się ogromny teatr grecki i jaskinia znana jako Ucho Dionizosa, oraz urokliwe historyczne centrum na wyspie Ortigia. Ortigia to labirynt wąskich uliczek, barokowych placów i nadmorskich promenad, gdzie na każdym kroku przeplatają się tysiące lat historii.
Praktyczne wskazówki: Zaparkuj samochód przed mostami prowadzącymi na Ortigię i zwiedzaj wyspę pieszo. Koniecznie zajrzyj na lokalny targ, gdzie poczujesz prawdziwą sycylijską atmosferę.
Wstęp i godziny otwarcia: Wstęp do parku archeologicznego jest płatny. Wyspa Ortigia jest dostępna bezpłatnie.
58. Lago di Braies (Dolomity, Południowy Tyrol)
Jezioro Braies jest uważane za perłę Dolomitów i jedno z najpiękniejszych jezior w Alpach. Jego szmaragdowozielona, miejscami turkusowa woda, w której odbija się majestatyczny szczyt Seekofel, tworzy bajkową scenerię. Miejsce słynie również z tradycyjnych drewnianych łódek, które można wypożyczyć.
Praktyczne wskazówki: W głównym sezonie letnim (zwykle od lipca do września) dojazd do jeziora w ciągu dnia jest regulowany, a parking trzeba zarezerwować online. Jeśli chcesz uniknąć tłumów, przyjedź wcześnie rano albo poza szczytem sezonu.
Wstęp i godziny otwarcia: Jezioro jest dostępne bezpłatnie. Wypożyczenie łódek i parking są płatne.
59. Reggia di Venaria Reale (Piemont)
Ten monumentalny barokowy pałac niedaleko Turynu często nazywany jest „piemonckim Wersalem” i znajduje się na liście UNESCO. Pierwotnie był to pałacyk myśliwski dynastii sabaudzkiej, który przebudowano na okazałą rezydencję. Jego najbardziej zachwycającymi częściami są Wielka Galeria (Galleria Grande) i Kaplica św. Huberta projektu architekta Filippa Juvarry, a także rozległe, odrestaurowane ogrody.
Praktyczne wskazówki: Na zwiedzanie całego kompleksu, włącznie z ogrodami, zarezerwujcie sobie wystarczająco dużo czasu. W pałacu odbywają się również ważne wystawy sztuki.
Wstęp i godziny otwarcia: Otwarte codziennie z wyjątkiem poniedziałków (chyba że wypada wtedy święto). Warto sprawdzić aktualne godziny otwarcia oraz trwające wystawy.
60. Kaplica Scrovegnich (Padwa)
Ta niepozorna kaplica kryje jeden z największych skarbów sztuki zachodniej: kompletny cykl fresków autorstwa Giotta, namalowany na początku XIV wieku. Freski przedstawiają życie Matki Boskiej i Jezusa Chrystusa i uznawane są za przełomowe dzieło, które zapowiadało renesans.
Praktyczne wskazówki: Wstęp jest ściśle regulowany ze względu na ochronę fresków. Wizyta jest ograniczona czasowo (ok. 15 minut w kaplicy), a rezerwacja z dużym wyprzedzeniem jest absolutnie konieczna.
Wstęp i godziny otwarcia: Otwarte codziennie. Rezerwacja obowiązkowa.
Praktyczne wskazówki dotyczące podróżowania po Włoszech:
- Walutą jest euro.
- Gniazdka są kompatybilne z naszymi i nie będziecie potrzebować adaptera.
- Karty płatnicze są akceptowane w większości miejsc. Większość czeskich banków przy płatności kartą stosuje jednak niekorzystny kurs. Jeśli chcecie zaoszczędzić te pieniądze, zaopatrzcie się na zagraniczne podróże w kartę Revolut.
- Napiwki – jeśli opłata jest już doliczona, dowiecie się o tym z menu restauracji; najczęściej występuje jako benandata, coperto lub couvert. Zwykle przyjęte jest zaokrąglenie rachunku.
- Nie zapomnijcie przed wyjazdem załatwić ubezpieczenia podróżnego – dla naszych czytelników mamy 50% zniżki na ubezpieczenie podróżne w AXA.
Zapiszcie artykuł – Zabytki Włoch na później i dla swoich znajomych:
