Split is een stad waar geschiedenis zich mengt met een levendige mediterrane sfeer. Van het majestueuze Peristyl, waar ooit de keizer het woord voerde, via de drukke promenade Riva, tot de groene heuvel Marjan met het mooiste uitzicht over de stad. Split biedt de perfecte combinatie van cultuur, ontspanning en avontuur.
Het is een stad die je uitnodigt om te verdwalen in haar stenen labyrint, verse zeevruchten te proeven en de authentieke Dalmatische levensstijl te beleven die “fjaka” heet – de kunst van het niets doen. We hebben een overzicht voor je samengesteld van de 25 mooiste plekken en ervaringen die je bij een bezoek aan Split zeker niet mag overslaan.
Wat te doen in Split – kaart
Het hart van de stad: het paleis van Diocletianus
1. Het paleis van Diocletianus
Het is niet zomaar een paleis, het is de hele historische kern van de stad en UNESCO-erfgoed. Dit enorme complex, dat de Romeinse keizer Diocletianus op de overgang van de 3e naar de 4e eeuw als privéresidentie voor zijn oude dag liet bouwen, vormt vandaag een labyrint van meer dan 200 gebouwen. Binnen de muren vind je tientallen restaurants, bars, winkels en woningen.
Praktische tip: De beste manier om het paleis te verkennen is doelloos rondzwerven. Elk steegje brengt je bij een verrassing, of dat nu een oude kerk, een verborgen binnenplaatsje of een stijlvolle bar is.
2. Het Peristyl
Het centrale en meest grootse plein binnen het paleis van Diocletianus. Deze voormalige binnenhof, omzoomd door monumentale Korinthische zuilen, diende als plek voor audiënties en publieke optredens van de keizer. Vandaag is het een levendig podium waar je op de trappen een koffie kunt drinken en naar de drukte kunt kijken.
Praktische tip: ‘s Avonds verandert het Peristyl vaak in een romantisch decor met live muziek. Ga op de kussens op de trappen zitten, bestel een drankje en snuif de magische sfeer op.
3. De Sint-Domniuskathedraal en de klokkentoren
Oorspronkelijk het mausoleum van Diocletianus, dat later werd omgevormd tot een van de oudste katholieke kathedralen ter wereld. Binnen vind je prachtige romaanse deuren en een rijk versierde preekstoel. De majestueuze romaanse klokkentoren is hét symbool van Split.
Praktische tip: De klim naar de klokkentoren is steil en smal, maar je wordt beloond met een volstrekt verbluffend uitzicht van 360 graden over het hele paleis, de haven en de omliggende eilanden.
4. De kelders van het paleis van Diocletianus (Podrumi)
Uitgestrekte en uitstekend bewaarde kelders, die exact de plattegrond van de privévertrekken van de keizer erboven volgen. Deze gewelfde zalen dienden als opslagruimte en draagconstructie. Vandaag worden er exposities en souvenirmarkten gehouden en werd er ook de serie Game of Thrones opgenomen (het drakenverblijf in Meereen).
Praktische tip: Ook als je geen entree voor het archeologische deel wilt betalen, kun je gratis door de hoofdgang lopen. Op een hete zomerdag is het er aangenaam koel.
5. De Jupitertempel
Een kleine, maar perfect bewaarde Romeinse tempel in het paleis, oorspronkelijk gewijd aan de hoogste Romeinse god. Later werd hij omgevormd tot doopkapel. Het cassetteplafond is een meesterwerk en bij de ingang waakt een hoofdloze Egyptische sfinx, die Diocletianus liet aanvoeren.
Praktische tip: Het ticket voor de kathedraal omvat vaak ook de toegang tot de Jupitertempel. Het is een fascinerende blik op het Romeinse verleden op een kleine oppervlakte.
6. De Gouden Poort (Porta Aurea)
De meest luisterrijke en belangrijkste toegang tot het paleis van Diocletianus, waar alleen de keizer en zijn familie doorheen gingen. Hoewel het grootste deel van de decoratie verdween, is het nog altijd een imposant bouwwerk. Pal voor de poort staat het enorme beeld van bisschop Gregorius van Nin.
Praktische tip: Raak de grote teen van het beeld van Gregorius van Nin aan. De legende zegt dat het je geluk brengt en een wens vervult. De teen is door miljoenen aanrakingen goudglanzend gepolijst.
7. Het Vestibulum
De indrukwekkende ronde entreehal naar de privévertrekken van de keizer, die ooit door een koepel werd overdekt. Vandaag staat ze open naar de hemel en dankzij de fantastische akoestiek komen hier vaak mannenkoren samen (de zogenoemde klapa), waarvan de zang prachtig weergalmt.
Praktische tip: Blijf hier even staan en luister. Heb je geluk en hoor je een klapa zingen, dan is dat een van de meest authentieke en mooiste belevenissen in Split.
Promenades, markten en stranden
8. De promenade Riva
Het bruisende hart en de woonkamer van Split. Deze brede, met palmen omzoomde promenade aan de kade zit vol cafés, bars en restaurants. Het is de plek waar de inwoners elkaar ontmoeten, koffie drinken, wandelen en naar de zonsondergang kijken. De Riva leeft van de vroege ochtend tot diep in de nacht.
Praktische tip: Zoek een plekje in een van de cafés, bestel een koffie en wijd je aan de geliefde lokale bezigheid – mensen kijken.
9. De Pazar – de groenmarkt
Een levendige en kleurrijke openluchtmarkt, pal achter de oostelijke muur van het paleis. Het is de plek waar de inwoners boodschappen doen en waar je alles vindt, van vers fruit en groenten uit het Dalmatische binnenland tot huisgemaakte olijfolie, kaas, honing en lavendel.
Praktische tip: Ga er in de ochtend heen, wanneer de keuze het grootst en de sfeer het beste is. Wees niet bang om te proeven en af te dingen.
10. De Peškarija – de vismarkt
Een authentieke en luidruchtige vismarkt, die elke ochtend plaatsvindt in een historisch gebouw op een steenworp van de Riva. Je vindt er een ongelooflijke keuze aan verse vis en zeevruchten, die de vissers ‘s nachts hebben gevangen. Het is een fascinerende blik op het dagelijks leven van de stad.
Praktische tip: Kom vroeg in de ochtend voor de beste vangst en sfeer. Ook als je niet van plan bent iets te kopen, is het een geweldige belevenis. Opvallend is dat er vrijwel geen vliegen zijn, dankzij de nabijgelegen zwavelbronnen.
11. Het strand Bačvice
Het bekendste en levendigste stadsstrand van Split, op een korte wandeling van het centrum. Dit zandstrand is niet alleen beroemd om zijn drukke dag- en nachtleven, maar vooral als de geboorteplaats van het spel picigin – de lokale sport waarbij de spelers een balletje met acrobatische sprongen in het ondiepe water in de lucht proberen te houden.
Praktische tip: Ook als je niet wilt zwemmen, ga kijken hoe de inwoners picigin spelen. Het is een uniek en vermakelijk schouwspel.
12. De heuvel Marjan – de groene long van de stad
Deze uitgestrekte, met dennen begroeide heuvel ten westen van het centrum is een geliefde vluchtplek van de inwoners. Hij is doorweven met een net van wandel- en fietspaden en verbergt oude kerkjes, in de rots uitgehouwen kluizenarijen en enkele mooie, afgelegen strandjes aan de zuidkant.
Praktische tip: Klim naar het uitzichtpunt Vidilica bij het café. Het biedt het mooiste en meest complete panoramische uitzicht over heel Split, de haven en de zee.
Musea en cultuur
13. De Ivan Meštrović-galerie
Een museum gewijd aan de belangrijkste Kroatische beeldhouwer van de 20e eeuw, Ivan Meštrović. Het zit in een schitterende villa aan de voet van de heuvel Marjan, die de kunstenaar zelf ontwierp. Binnen en in de tuinen vind je een meesterlijke collectie van zijn marmeren, bronzen en houten beelden.
Praktische tip: Koop een combiticket, dat ook geldt voor het nabijgelegen Kaštelet-Crikvine met de houten reliëfs van Meštrović.
14. Het Etnografisch Museum
Het museum zit in de ruimtes van de voormalige keizerlijke slaapkamer in het paleis van Diocletianus, wat op zich al een belevenis is. De expositie toont een rijke collectie traditionele Dalmatische klederdrachten, sieraden, werktuigen en meubels en biedt een fascinerende blik op het leven in deze streek.
Praktische tip: Vanaf het terras van het museum heb je een mooi en minder bekend uitzicht op de daken van het paleis.
15. Het Archeologisch Museum
Het oudste museum van Kroatië, opgericht in 1820. Het herbergt een enorme collectie voorwerpen uit de Griekse, Romeinse en vroegmiddeleeuwse periode, waaronder veel vondsten uit het nabijgelegen Salona.
Praktische tip: Het museum ligt een stukje van het centrum, maar het is een ideale stop voor alle geschiedenisliefhebbers die het antieke verleden van de streek dieper willen begrijpen.
16. Het Stadsmuseum van Split (Muzej Grada Splita)
Het museum zit in het gotisch-renaissancistische Papalić-paleis binnen het paleis van Diocletianus. Het biedt een overzichtelijke blik op de geschiedenis van Split, van de oudheid tot de 20e eeuw.
Praktische tip: Een uitstekende plek om de historische context helder te krijgen en te begrijpen hoe een Romeins paleis een middeleeuwse stad werd.
Unieke belevenissen en uitstapjes
17. In het spoor van Game of Thrones
Split en omgeving dienden als belangrijke locaties voor de opnames van de serie. De kelders van Diocletianus veranderden in de drakenkerkers, de steegjes van het paleis in de straten van Meereen en het nabijgelegen fort Klis werd de stad van de slavenhandelaren. Je kunt een speciale rondleiding met gids volgen.
Praktische tip: Ook als je geen fan van de serie bent, is een bezoek aan het fort Klis een absolute must. De uitzichten vandaar zijn adembenemend.
18. Het fort Klis
Een majestueus middeleeuws fort dat op een rotsrichel boven Split oprijst. Eeuwenlang diende het als cruciaal verdedigingspunt en bewaker van de weg naar het binnenland. Vandaag biedt het ongelooflijke panoramische uitzichten over heel Split, de zee en de eilanden.
Praktische tip: Naar Klis kom je makkelijk met de streekbus. Het is een ideale bestemming voor een halve dag, het liefst in de late namiddag vanwege het licht.
19. Het antieke Salona
Op maar een paar kilometer van Split liggen de uitgestrekte ruïnes van Salona, ooit de hoofdstad van de Romeinse provincie Dalmatië en een van de grootste steden van het rijk. Vandaag is het een enorm archeologisch park, waar je de resten van het amfitheater, het forum, de badhuizen en basilieken kunt bewonderen.
Praktische tip: Het terrein is enorm, neem comfortabele schoenen en voldoende water mee. Er zijn veel minder mensen dan in Split, dus je kunt de geschiedenis er rustig op je laten inwerken.
20. Een boottocht naar de eilanden Brač, Hvar of Šolta
Split is de belangrijkste poort naar de Dalmatische eilanden. Maak een dagtocht met de veerboot of catamaran naar de nabijgelegen eilanden Brač (met het beroemde strand Zlatni rat), Hvar (bekend om zijn nachtleven en lavendelvelden) of het rustigere Šolta .
Praktische tip: Je kunt ook een georganiseerde tocht met de speedboot boeken, inclusief een bezoek aan de Blauwe Grot op het eiland Biševo en zwemmen in prachtige baaien.
21. De rivier de Cetina en Omiš – rafting en zipline
Op maar 45 minuten rijden van Split ligt het pittoreske stadje Omiš, ingeklemd in de canyon van de rivier de Cetina. Deze streek is een paradijs voor adrenalinesporten. Je kunt er raften op de rivier of ziplinen, waarbij je over stalen kabels hoog boven de canyon zweeft.
Praktische tip: Het is een geweldige dagtocht die mooie natuur en avontuur combineert. Persoonlijk raad ik rafting zeker aan!
22. De Dalmatische keuken proeven
De Dalmatische keuken is gebaseerd op verse, lokale ingrediënten: gegrilde vis, zeevruchten, olijfolie, wijn en kruiden. Bezoek een van de traditionele restaurants die konoba heten en proef specialiteiten als peka (vlees of octopus gebakken onder de klok) of pašticada (gestoofd rundvlees).
Praktische tip: Voor een authentieke belevenis mijd je de restaurants pal op de Riva en zoek je kleinere familiezaken in de steegjes van de wijken Varoš of Radunica.
23. Het plein en het beeld van Marko Marulić (Voćni trg)
Officieel heet het het Plein van de gebroeders Radić, maar iedereen kent het als de Voćni trg (fruitmarkt). Het is een van de mooiste en levendigste pleinen, omzoomd door een Venetiaanse toren, een paleis en het beeld van de vader van de Kroatische literatuur, Marko Marulić.
Praktische tip: Een geweldige plek om uit te rusten en mensen te kijken, met enkele uitstekende bars en ijssalons.
24. De wijk Varoš
De oude vissersbuurt op de hellingen van de heuvel Marjan. Het is een labyrint van smalle stenen steegjes en oude huizen, dat zijn authentieke, volkse karakter behield. Een wandeling door deze wijk is als een reis naar het verleden.
Praktische tip: Je vindt er veel uitstekende en betaalbare appartementen om te huren en enkele van de beste traditionele restaurants van de stad.
25. Het Poljud-stadion – de tempel van Hajduk
Voor voetballiefhebbers is een bezoek aan het Poljud-stadion, de thuisbasis van de beroemde club Hajduk Split, bijna verplicht. Het stadion, bijgenaamd “Poljudska ljepotica” (de schone van Poljud), heeft een uniek schelpvormig dak en is een architecturaal pronkstuk.
Praktische tip: Je kunt een rondleiding met gids door het stadion volgen, die je ook in de kleedkamers en op het veld brengt. Val je samen met een thuiswedstrijd, dan is de sfeer elektrisch.
Waarheen verder? Uitstapjes rond Split
Ga naar Nationaal Park Krka! Enkele van de mooiste watervallen liggen verborgen in dit nationale park en als je in Split bent, zou het zonde zijn er niet heen te gaan – stap op de excursiebus, die je vanuit Split tot in het park brengt. Je wacht een dag vol natuurpracht.
Waar overnachten in Split
Het paleis van Diocletianus & de oude stad
Slapen binnen 1700 jaar oude muren is een unieke belevenis. Je zit middenin het gebeuren, omringd door bars en restaurants. ‘s Nachts kan het er wel wat luidruchtiger zijn. De luxueuze optie is Judita Palace Heritage Hotel, een geweldige sfeer hebben de appartementen Palace Suites Heritage Hotel (alleen voor volwassenen).
Varoš & Radunica – voor authenticiteit en rust
Deze oude volkswijken die aan het paleis grenzen bieden een rustiger onderkomen in authentieke stenen huizen. Je staat nog altijd op een paar minuten lopen van het centrum en je vindt er veel uitstekende appartementen en familiepensions, bijvoorbeeld Split Varos Inn.
Bačvice & Firule – voor strandliefhebbers en nachtleven
Wil je zo dicht mogelijk bij het belangrijkste stadsstrand en het zomerse nachtleven zitten, dan is deze buurt ideaal voor je. Naar het stadscentrum is het een aangename wandeling van 10-15 minuten langs de kust. Probeer het moderne Hotel Park Split (met zwembad, bubbelbad en ontbijt) of het voordeligere Pietra Rossa.
Rond de heuvel Marjan – voor natuur en uitzicht
De wijken aan de voet van de heuvel Marjan zijn rustig, groen en bieden vaak een mooi uitzicht op zee. Je zit op een steenworp van de natuur en verborgen strandjes, maar nog altijd op loopafstand van het centrum. Bijvoorbeeld deze fantastische West Coast Deluxe Rooms.
Praktische tips voor reizigers
- Vervoer: Het centrum van Split verken je het beste te voet. Voor grotere afstanden (bijvoorbeeld naar de strandjes op Marjan) gebruik je de lokale bussen. Kaartjes koop je bij de kiosken of via de mobiele app.
- Munteenheid: In Kroatië betaal je met de euro (€).
- Beste tijd voor een bezoek: Mijd het hoogseizoen (juli, augustus), wanneer de stad overvol is en de prijzen het hoogst zijn. Ideaal zijn de lentemaanden (mei, juni) en de herfst (september, oktober), wanneer het weer nog altijd mooi is, maar er minder toeristen zijn.
- Eten: Proef naast vis en zeevruchten ook de Dalmatische pršut en kaas. Voor een goedkope en snelle lunch zoek je de bakkerijen (pekara), waar hartig gebak als burek wordt verkocht.
- Water: Kraanwater is drinkbaar en van heel goede kwaliteit. Neem een herbruikbare fles mee.
- Veerboten en catamarans: Ben je van plan naar de eilanden te gaan, koop je tickets dan online op voorhand, zeker in het hoogseizoen. De belangrijkste rederijen zijn Jadrolinija en Krilo.
Bewaar het artikel – wat te doen in Split voor later en voor je vrienden:
