Kamieniołom Velká Amerika bywa często nazywany czeskim Wielkim Kanionem. Znajduje się niedaleko Pragi, przy wsi Mořina, i jest częścią całego systemu kamieniołomów wapienia. Velká Amerika jest największym z nich, znane są też kamieniołomy Mexiko i Malá Amerika. Ten rejon od wielu lat jest ulubionym celem włóczęgów i popularnym miejscem na rodzinne wycieczki, a należy do najpiękniejszych miejsc w Czechach. Szczególnie lubiany jest szlak turystyczny, który prowadzi na zamek Karlštejn.
Kamieniołom Velká Amerika
Velká Amerika to pierwszy kamieniołom, do którego dotrzecie, jeśli przyjedziecie samochodem albo autobusem do Mořiny. Jest to potężny kamieniołom wapienia, który mierzy około 800 metrów długości i 200 metrów szerokości. Głębokość kamieniołomu sięga 100 m. Na jego dnie znajduje się jezioro z piękną, przejrzystą wodą.
Dojście do punktów widokowych na krawędzi kamieniołomu prowadzi przede wszystkim żółtym szlakiem turystycznym. Kamieniołom da się też obejść drogą z drugiej strony. Najładniejszy widok jest z jego południowo-zachodniego krańca.
Kamieniołom Malá Amerika
Kamieniołom Malá Amerika to drugi kamieniołom wapienia z krystalicznie czystą wodą. Jezioro na jego dnie nazywa się Rešenské, a woda jest w nim tak czysta, że żyją tu nawet chronione raki. Kąpiel i wstęp są zakazane, tak samo jak na Velké Americe. W ścianach kamieniołomu możecie obserwować duże kwadratowe otwory – to właśnie dawne sztolnie. Uchodzi tu główny chodnik zbiorczy 3. oddziału wydobywczego. Obecnie sztolnie są ważnym zimowiskiem nietoperzy.
Kamieniołom Mexiko – kamieniołom dawnych więźniów politycznych
Turyści znają ten kamieniołom raczej pod nazwą Mexiko. Ten kamieniołom zaznał jednak okrucieństwa i nieludzkości reżimu komunistycznego. W latach 1949–1953 przeszło przez niego około 2000 więźniów. Niemal wszyscy po kilku tygodniach trafiali w opłakanym stanie do szpitala więziennego na Pankrácu. Więźniowie, którzy przeżyli ten „czeski Mauthausen”, sami się złożyli i postawili przy tym karnym kamieniołomie pomnik.
Jak dojechać do kamieniołomu Velká Amerika?
Kamieniołom Velká Amerika leży zaledwie 21 km na południowy zachód od centrum Pragi. Dotrzecie do niego bez problemu samochodem, ale też komunikacją publiczną.
Kamieniołomy Amerika samochodem
Kamieniołomy znajdują się przy wsi Mořina, w nawigacji możecie wpisać wprost „Velká Amerika”. Z centrum Pragi najszybsza droga prowadzi autostradą D5, z której zjedziecie na zjeździe 10 – Loděnice. Stamtąd pojedziecie przez Kozolupy aż do kamieniołomów. Jeśli przyjeżdżacie z innej strony, wystarczy we wsi Mořina ruszyć pod górę w kierunku Kozolupy/Bubovice. Przy wjeździe od Mořiny kamieniołom będziecie mieć po lewej stronie.
Parkowanie
Zaparkować możecie bez problemu tuż przy kamieniołomie Velká Amerika. Są tu 2 większe parkingi, a parkowanie jest bezpłatne. Stąd wyrusza też żółty szlak turystyczny, którym dojdziecie do pozostałych kamieniołomów.
Autobusem
Do Mořiny łatwo dojedziecie autobusem z Pragi – Zličína, który zatrzymuje się we wsi Mořina. Z przystanku w Mořinie jest do kamieniołomu Amerika pieszo 1 km żółtym szlakiem. Bezpośrednio przy kamieniołomie Velká Amerika zatrzymuje się autobus nr 311, który również wyrusza z Pragi – Zličína, ale ta linia staje tu tylko 1-3 razy dziennie (przystanek Mořina, odb. lom.). Do wyszukania najlepszego połączenia polecamy IDOS.
Pociągiem
Najbliższa stacja kolejowa to Karlštejn – žel. stanice. Pociągi na trasie Praga – Karlštejn – Beroun kursują w regularnych, półgodzinnych odstępach.
TIP: Między Karlštejnem a kamieniołomami Amerika prowadzi piękny szlak turystyczny. Jeśli chcecie zrobić sobie ładną wycieczkę, polecamy przyjechać autobusem do Mořiny i zacząć wędrówkę od Velké Ameriky, ponieważ autobusy nie jeżdżą tak często jak pociągi. Jeśli wybierzecie odwrotny kierunek, z początkiem przy Karlštejnie, może się zdarzyć, że będziecie musieli czekać w Mořinie na autobus nawet 2 godziny.
Wycieczka kamieniołomy Amerika – Karlštejn
Popularna wycieczka piesza prowadzi ze wsi Mořina, przez kamieniołomy Velká Amerika, Mexiko, Kanada i Malá Amerika aż na zamek Karlštejn. Trasa ma 6,5 km i jest dobrze oznakowana znakami turystycznymi. Trasa zajmie Wam około 2,5 godziny razem z postojami na zdjęcia. Początek jest we wsi Mořina. Stamtąd prowadzi żółty szlak, który poprowadzi Was wokół kamieniołomów aż do Dębu Siedmiu Braci. Stamtąd na Karlštejn prowadzi czerwony szlak turystyczny.
Trasa wiedzie ładnym krajobrazem narodowego rezerwatu przyrody Karlštejn, a wycieczka jest piękna o każdej porze roku – także zimą. Na swoje przyjdą zwłaszcza fani geocachingu (ogólnoświatowej gry GPS), bo w okolicy kamieniołomów ukrytych jest kilka „skarbów” w postaci keszy.
Jak dostać się do kamieniołomu Velká Amerika – dojście i wstęp do sztolni
Wokół kamieniołomu Amerika są ładne punkty widokowe, z których zrobicie piękne zdjęcia. Wstęp bezpośrednio do kamieniołomu jest zakazany i nie ma więc prostego sposobu, żeby zejść na dół. Kamieniołomy są własnością spółki Lomy Mořina spol. s.r.o. a za złamanie zakazu grozi Wam mandat 15 000 CZK. Nie ma tu więc ani biletów wstępu, ani godzin otwarcia. Zakaz wstępu obowiązuje przede wszystkim ze względów bezpieczeństwa.
Jeśli jednak mimo wszystko marzycie o tym, żeby zajrzeć do podziemnych sztolni kamieniołomu Velká Amerika, są 2 możliwości:
1. Umówione wcześniej zwiedzanie sztolni ze stowarzyszeniem OS Hagen
Prywatne zwiedzanie i wycieczki do podziemnych sztolni są możliwe w grupach od 10 osób, ewentualnie po uzgodnieniu. Więcej informacji znajdziecie na Facebooku stowarzyszenia albo skontaktujcie się z nimi bezpośrednio mailowo: hagen.morina@gmail.com.
2. Coroczna akcja „Europejski Dzień Obszarów Chronionych”
Tylko jeden dzień w roku odbywa się ta akcja, podczas której czeka na Was ścieżka dydaktyczna i wycieczka oraz przejście sztolnią od Dębu Siedmiu Braci do kamieniołomu Malá Amerika. Informacje o aktualnej edycji znajdziecie na stronach obszaru chronionego krajobrazu Czeski Kras.
Kąpiel w kamieniołomach Malá i Velká Amerika
Kąpiel w kamieniołomach też jest zakazana. Za złamanie zakazu grozi Wam mandat 15 000 CZK. Niestety nie da się też umówić kąpieli ze stowarzyszeniem OS Hagen.
Historia kamieniołomu Velká Amerika
Wydobycie
Najstarszy dokument pisany zezwalający na prace poszukiwawcze w okolicy Mořiny pochodzi z roku 1890. Prawo otrzymał Gottfried Bächer. Już w następnym roku 1891 ruszyło wydobycie. Siedem lat później, w roku 1898, pan Bächer sprzedał to prawo Praskiej Spółce Żelaznej. Na Velké Americe wydobywano aż do roku 1963, kiedy zawaliła się źle posadowiona ściana południowo-wschodnia. Koszty nowego zabezpieczenia kamieniołomu okazały się zbyt wysokie, więc wydobycie przeniesiono do pobliskiego kamieniołomu Na Čeřince.
Kręcenie filmów
Kamieniołomy Malá i Velká Amerika stały się w przeszłości ulubionym miejscem także dla wytwórni filmowych. Kręcono tu np. Limonádový Joe albo Akumulátor.
Mapa okolic kamieniołomów Velká Amerika
Dla lepszej orientacji przygotowaliśmy dla Was szczegółową mapę ze wszystkimi ciekawostkami z okolic Karlštejna i rejonu kamieniołomów, którą możecie pobrać na telefon. Mapę da się wyeksportować i wgrać do jednej z aplikacji mobilnych Maps.me albo Locus Map.
- Tutaj znajdziecie wszystkie nasze mapy do planowania podróży.
Hans Hagen i legendy z podziemnych sztolni
Kamieniołomy Amerika owiane są legendami o Hansie Hagenie – żołnierzu niemieckiego Wehrmachtu, który pod koniec drugiej wojny światowej ukrywał się w sztolniach kamieniołomów przed wojskami alianckimi. Odcięty od świata miał się tu podobno ukrywać latami. Samotność i ciemność doprowadziły go do szaleństwa. Jego domem miała być zachodnia sztolnia 3. piętra w pobliżu kamieniołomu Malá Amerika.
Legend i ich wariantów jest więcej, ale ważnym łącznikiem jest stare urządzenie górnicze – metalowy gong, który dawniej służył górnikom do sygnalizacji dźwiękowej. Kiedy po drugiej wojnie światowej górnicy opuścili kamieniołomy, historie zaczęły się rozchodzić zwłaszcza wśród włóczęgów. Kto w ten gong zawieszony na skrzyżowaniu nad jeziorkiem zadzwonił 3 razy, ten nie wrócił z podziemi cało. Oryginał urządzenia sygnalizacyjnego wciąż znajdziecie w pobliskim skansenie kamieniołomów Solvaya.
Kempingi i nocowanie przy kamieniołomach Malá i Velká Amerika
Kamieniołomy i ich okolice były przez długie lata ulubionym miejscem włóczęgów. Zgodnie z czeskim prawem w przyrodzie wolno „nocować”, ale nie biwakować w namiocie. Jeśli więc kusi Was nocleg pod gołym niebem albo w hamaku gdzieś w okolicy, nie powinno to być problemem. Jeśli szukacie miejsca pod namiot, możemy polecić kempingi w okolicy.
Najbliższy kemping to Autokemp Karlštejn u Karlštejna w ładnej okolicy na brzegu Berounki.
Noclegi w okolicy kamieniołomów Malá i Velká Amerika
Najbliższe noclegi w pobliżu kamieniołomów znajdziecie przy Karlštejnie.
Noclegi przy Karlštejnie
Podzamcze Karlštejna oferuje kilka możliwości noclegu. Najpopularniejszy i najlepiej oceniany jest Hotel Karlštejn z basenem, sauną i przepięknym widokiem prosto na zamek. Do lubianych należy też Romantický Hotel Mlýn Karlštejn, który znajdziecie nad rzeką Berounką. Przystępne ceny oferują Apartmány Karlštejn.
Co zabrać do kamieniołomu Velká Amerika?
Nie zapomnijcie przede wszystkim o wystarczającej ilości wody i o jakiejś przekąsce. Zjeść możecie w Mořinie w gospodzie na rogu albo potem na Karlštejnie, w którego podzamczu znajdziecie wiele różnych restauracji.
Jeśli chcecie przeczytać coś więcej o sprzęcie na wędrówki, oto kilka wskazówek:
Dokąd dalej?
Macie cały weekend albo chcecie przedłużyć wycieczkę o kolejne ciekawe miejsca w okolicy? Oto kilka wskazówek na następną wyprawę:
Zamek Karlštejn
Na zamek Karlštejn jest z kamieniołomu Velká Amerika zaledwie 6,5 km ładnym szlakiem turystycznym. O zamku Karlštejn przygotowaliśmy osobnego przewodnika z informacjami i ciekawostkami: Zamek Karlštejn – praktyczne wskazówki na Waszą wycieczkę.
Kamieniołomy Solvaya
W skansenie kamieniołomów Solvaya znajdziecie oryginalne urządzenie sygnalizacyjne, którym według legend można było przywołać zjawę Hansa Hagena. Podczas zwiedzania kamieniołomów Solvaya czeka Was przejazd kolejką kopalnianą. Muzeum ma 4 główne ekspozycje:
- Wydobycie i transport wapienia w Czeskim Krasie
- Geologia i speleologia
- Towarowe koleje linowe
- Dawny warsztat maszynowy
Skansen jest otwarty od maja do października. Ceny biletów i godziny otwarcia znajdziecie na oficjalnych stronach muzeum Kamieniołomy Solvaya.
Svatý Jan pod Skalou
Svatý Jan pod Skalou to malownicza wioska, której uroku dodaje Svatojánský masyw skalny (Svatojánská skála), wznoszący się nad nią aż do wysokości 150 m. Z tej wioski prowadzi ładna ścieżka dydaktyczna (długa 4,5 km), którą dojdziecie właśnie aż do kamieniołomów Solvaya. Pod Svatojánską skałą znajdziemy kościół św. Jana Chrzciciela, połączony z jaskinią świętego Iwana. W jego pobliżu stoi też klasztor benedyktynów.
Barokowy kościół św. Jana Chrzciciela jest dostępny od kwietnia do października w weekendy (między 10 – 13 i 14 – 17), a w wakacje letnie przez cały tydzień oprócz poniedziałku.
Jaskinie Koněpruskie
Jeśli należycie do miłośników jaskiń, nie powinniście sobie odpuścić Jaskiń Koněpruskich. Zwłaszcza jeśli przyjechaliście samochodem albo zostajecie w tym rejonie dłużej. Jaskinie leżą jakieś 5 km od Berouna i tworzą najdłuższy system jaskiniowy w Czechach. System rozciąga się w dewońskich wapieniach na trzech piętrach. Miejsce odkryto w roku 1950 podczas odstrzału w tutejszym kamieniołomie. W przeszłości był tu warsztat fałszerzy pieniędzy, a także ludzkie kości sprzed 13 000 lat.
Za bilet podstawowy zapłacicie 210 CZK. Jaskinie są dostępne codziennie od kwietnia do października.
Przeczytajcie wszystkie informacje i zobaczcie galerię zdjęć z Jaskiń Koněpruskich w naszym kolejnym artykule:
Niezależnie od tego, czy wybierzecie się do kamieniołomu Velká Amerika na jednodniową wycieczkę z Pragi, czy spędzicie dłuższy czas pod namiotem w najbliższych kempingach, tutejsze szlaki turystyczne na pewno Wam się spodobają. Kamieniołomy Amerika mają swój urok także zimą.
Więcej inspiracji na wycieczki po Czechach
- 50 pomysłów na wycieczkę po Czechach
- Křivoklátsko: 13 magicznych miejsc na wycieczkę
- Punkt widokowy Máj – praktyczne wskazówki na Waszą wycieczkę
Zobaczcie film o Karlštejnie, kamieniołomach Amerika i Jaskiniach Koněpruskich:
Zapiszcie na później albo dla znajomych:
FAQ – najczęstsze pytania o kamieniołom Velká Amerika
Wstęp do kamieniołomu Velká Amerika i zwiedzanie sztolni:
Wokół kamieniołomu Amerika jest kilka pięknych punktów widokowych. Sam kamieniołom jest zamknięty dla publiczności. W razie zainteresowania można umówić zwiedzanie z miejscowym stowarzyszeniem albo przy okazji Europejskiego Dnia Obszarów Chronionych. Więcej informacji o zwiedzaniu tutaj.
Jak dojechać do kamieniołomów?
Do Mořiny łatwo dojedziecie autobusem z Pragi – Zličína, który zatrzymuje się we wsi Mořina. Z przystanku w Mořinie jest do kamieniołomu Amerika pieszo 1 km żółtym szlakiem. Najbliższa stacja kolejowa to Karlštejn. Tutaj znajdziecie szczegóły o dojeździe do kamieniołomów.
Parkowanie przy kamieniołomie Velká Amerika:
Zaparkować możecie bez problemu tuż przy kamieniołomie Velká Amerika. Są tu 2 większe parkingi, a parkowanie jest bezpłatne. Więcej informacji o parkowaniu tutaj.
Czy kąpiel w kamieniołomie Velká Amerika jest dozwolona?
Kąpiel w kamieniołomach jest niestety zakazana. Kamieniołomy są własnością spółki Lomy Mořina spol. s.r.o. Za złamanie zakazu grozi Wam mandat 15 000 CZK.
Pomógł Wam artykuł? Udostępnijcie go znajomym! Może im też się przyda!